CẨM NANG

Thiếu sắt – Nguyên nhân hàng đầu gây thiếu máu trên toàn cầu

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh thiếu máu ước tính ảnh hưởng đến nửa tỷ phụ nữ từ 15–49 tuổi và 269 triệu trẻ em từ 6–59 tháng tuổi trên toàn thế giới. Thiếu máu có thể do nhiều nguyên nhân, trong đó thiếu sắt được xem là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng này. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về thiếu sắt và cách nó gây ra thiếu máu.
MỤC LỤC BÀI VIẾT

Thiếu máu thiếu sắt – Bệnh lý phổ biến trên mọi độ tuổi

Thiếu máu thiếu sắt ảnh hưởng lớn đến trẻ em, phụ nữ mang thai

Bệnh thiếu máu

Thiếu máu là tình trạng cơ thể không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy đến các mô. Hồng cầu là những tế bào máu có chức năng chính là vận chuyển oxy đến các mô và lấy đi CO2. Khi cơ thể thiếu hồng cầu, các mô sẽ không đủ oxy để hoạt động, dẫn đến các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở và suy nhược cơ thể.

Thiếu máu có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm thiếu sắt, thiếu vitamin B12 và axit folic. Tuy nhiên, thiếu sắt được xem là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này. 

Thiếu sắt

Thiếu sắt là tình trạng cơ thể không đủ sắt để sản xuất đủ hồng cầu. Trong khi đó, sắt là một khoáng chất quan trọng cần thiết cho sự tạo ra hồng cầu. Hồng cầu chứa hemoglobin, một protein giúp vận chuyển oxy đến các mô. Khi cơ thể không đủ sắt, nó không thể tạo ra đủ hemoglobin, dẫn đến thiếu máu.

Sắt có vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất hồng cầu. Nó giúp tế bào máu tạo ra hemoglobin, một phần quan trọng trong việc vận chuyển oxy đến các mô. Ngoài ra, sắt còn có vai trò trong quá trình chuyển đổi glucose thành năng lượng, giúp duy trì hoạt động của các tế bào trong cơ thể.

Do đó, khi cơ thể bị thiếu sắt sẽ tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm cho sức khỏe. 

Những trường hợp thiếu sắt điển hình

Thiếu máu thiếu sắt thường do mất máu hoặc do sự hấp thu kém của cơ thể

Thiếu sắt có thể được chia thành hai loại chính: thiếu sắt do mất máu và thiếu sắt do kém hấp thu.

Thiếu sắt do mất máu

Đây là loại thiếu sắt phổ biến nhất. Nó có thể do mất máu từ các nguồn sau:

  • Do kinh nguyệt: Mỗi tháng, phụ nữ mất khoảng 30-40ml máu trong quá trình kinh nguyệt. Nếu kinh nguyệt kéo dài quá lâu hoặc xuất hiện quá nhiều, sẽ dẫn đến mất máu lớn và gây ra thiếu sắt.
  • Chảy máu đường tiêu hóa, chẳng hạn như do loét dạ dày, viêm đại tràng hoặc polyp đại tràng: Các bệnh lý này có thể gây ra chảy máu ở đường tiêu hóa, dẫn đến mất máu và thiếu sắt.
  • Chảy máu sau sinh: Việc sinh con cũng có thể gây ra mất máu lớn, đặc biệt là khi có biến chứng trong quá trình sinh.
  • Chảy máu do chấn thương hoặc phẫu thuật: Các tai nạn hoặc phẫu thuật có thể gây ra mất máu và dẫn đến thiếu sắt.

Thiếu sắt do kém hấp thu

Đây là loại thiếu sắt ít phổ biến hơn. Nó có thể do các bệnh lý sau:

  • Bệnh celiac: Đây là một bệnh lý liên quan đến tiêu hóa, khiến cơ thể không thể hấp thu đủ sắt từ thực phẩm.
  • Viêm loét đại tràng: Tương tự như bệnh celiac, viêm loét đại tràng cũng ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt của cơ thể.
  • Bệnh Crohn: Đây là một bệnh lý viêm nhiễm ở ruột, có thể gây ra viêm loét và làm suy giảm khả năng hấp thu sắt.
  • Phẫu thuật cắt dạ dày: Nếu bạn đã phẫu thuật cắt bỏ dạ dày hoặc một phần dạ dày, cơ thể sẽ không thể hấp thu sắt từ thực phẩm một cách hiệu quả.

Cách phòng tránh và điều trị thiếu sắt

Tăng cường sử dụng thực phẩm nhiều sắt để bổ sung sắt

Để phòng tránh và điều trị thiếu sắt, bạn cần bổ sung đủ lượng sắt vào cơ thể thông qua chế độ ăn uống hoặc uống thuốc bổ. Dưới đây là một số cách để bổ sung sắt cho cơ thể:

  • Ăn nhiều thực phẩm giàu sắt: Sắt có thể được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm như thịt đỏ, cá, trứng, đậu và hạt. Bạn nên bổ sung đủ các loại thực phẩm này vào chế độ ăn hàng ngày để đảm bảo cơ thể có đủ sắt.
  • Uống thuốc bổ: Nếu bạn không thể bổ sung đủ sắt từ chế độ ăn uống, bạn có thể dùng thuốc bổ chứa sắt để bổ sung thêm.
  • Tránh uống trà và cà phê trong bữa ăn: Các chất chứa polyphenol trong trà và cà phê có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt của cơ thể. Vì vậy, bạn nên tránh uống chúng trong bữa ăn hoặc ít nhất là không uống cùng lúc với các món ăn giàu sắt.
  • Ăn cùng các loại thực phẩm giàu vitamin C: Vitamin C có vai trò quan trọng trong việc hấp thu sắt. Vì vậy, bạn nên kết hợp các loại thực phẩm giàu sắt với các loại trái cây và rau củ giàu vitamin C như cam, chanh, kiwi, dâu tây, cải xoong, rau muống, bông cải xanh, cà chua, ớt,…
  • Tăng cường dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai và cho con bú: Phụ nữ trong thời kỳ mang thai và cho con bú cần bổ sung nhiều sắt hơn để đảm bảo sức khỏe của mẹ và bé. Nếu cần thiết, bạn có thể dùng thuốc bổ chứa sắt được chỉ định bởi bác sĩ.

Nếu bạn đã bị thiếu máu do thiếu sắt, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bổ chứa sắt để điều trị. Bạn cũng nên theo dõi và điều chỉnh chế độ ăn uống để đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ sắt.

Thiếu sắt là nguyên nhân hàng đầu gây thiếu máu trên toàn thế giới. Nó có thể do mất máu hoặc kém hấp thu từ thực phẩm. Triệu chứng của thiếu sắt thường không xuất hiện cho đến khi tình trạng thiếu máu trở nên nghiêm trọng. Để phòng tránh và điều trị thiếu sắt, bạn cần bổ sung đủ lượng sắt vào cơ thể thông qua chế độ ăn uống hoặc uống thuốc bổ. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của thiếu sắt, hãy tìm kiếm sự tư vấn và điều trị từ bác sĩ để đảm bảo sức khỏe của bạn.

BÌNH LUẬN

BÀI VIẾT LIÊN QUAN