CẨM NANG

Hướng dẫn bổ sung sắt cho bà bầu đúng cách

MỤC LỤC BÀI VIẾT

Vai trò của việc bổ sung sắt cho bà bầu thì chắc hẳn ai cũng biết. Thế nhưng bổ sung sắt cho bà bầu như thế nào là đúng cách? Để không khiến mẹ bầu thiếu máu hay thừa máu. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp thắc  mắc của mình nhé. 

Bổ sung sắt đúng cách cho bà bầu
Bổ sung sắt đúng cách cho bà bầu

 Tác dụng của sắt đối với mẹ bầu

  • Sắt có nhiệm vụ chính là táo máu và tạo nhân tế bào, tạo ra các thế bào mới. Sau đó, sắt và axit folic sẽ tạo ra các tế bài thần kinh của thai nhi.
  • Sắt cũng có nhiệm vụ hình thành hồng cầu, cấu tạo enzym hệ miễn dịch, giúp tăng đề kháng
  • Sắt giúp mẹ bầu sống tích cực, ăn ngon ngủ kĩ.
  • Sắt giúp giai đoạn thai kỳ an toàn và đặc biệt giúp cơ thể của thai nhi được khỏe mạnh. 

Theo các số liệu nghiên cứu, có khoảng 40 – 50% phụ nữ mang thai bị thiếu sắt (thay đổi theo vùng). Riêng kết quả điều tra của Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, 36,8% phụ nữ mang thai tại Việt Nam thiếu máu và 75% nguyên nhân thiếu máu là do thiếu sắt.

Nếukhông được bổ sung sắt, mẹ bầu có thể mắc bệnh thiếu máu do thiếu sắt. Điều này có thể gây ra rất nhiều hậu quả khó lường như sinh non, nhiễm trùng, băng huyết,…

Triệu chứng thiếu máu của mẹ bầu

Một số triệu chứng thiếu máu của mẹ bầu thường gặp:

  • Màu sắc da nhợt nhạt, yếu ớt. 
  • Móng tay khô; tóc gãy và dễ rụng
  • Mất ngủ, ăn uống không ngon
  • Khó thở
  • Dễ bị nhiễm trùng

Bà bầu cần bao nhiêu sắt?

Bà bầu cần bổ sung bao nhiêu sắt một ngày? Hàm lượng sắt mà mẹ bầu cần là bao nhiêu?Rất khó để có thể trả lời chínih xác, tuy nhiên, chúng tôi xin cung cấp các thông tin cơ bản như sau: 

3 tháng đầu

Mẹ bầu trong 3 tháng đầu, lượng sắt mà cơ thể mẹ bầu cần không khác so với cơ thể khi chưa bầu. Thậm chí, mẹ bầu trong 3 tháng đầu không mất máu do kinh nguyệt. Tuy nhiên, cơ thể mẹ bầu vẫn cần sắt để hỗ trợ phát triển của thai nhi. 

Bởi vậy, lượng sắt bà bầu cần trong 3 tháng đầu khoảng 18mg/ngày. 

3 tháng giữa

Đếm 3 tháng giữa, nhu cầu bổ sung sắt của mẹ bầu tăng lên. Mẹ bầu trong giai đoạn này sẽ cần bổ sung khoảng 27mg/ngày. 

3 tháng cuối 

Đến 3 tháng cuối, nhu cầu sắt của mẹ bầu tăng cao hơn. Trong giai đoạn này, thai nhi đã phát triển đầy đủ. Lúc này, mẹ bầu bổ sung sắt cho cơ thể của mình và cả cthai nhi.

 

*Lưu ý: tất cả những con số trên chỉ là ước lượng. Vì sự khác nhau cơ địa của mỗi người, nhu cầu bổ sung sắt khác nhau. Vì thế, để biết được lượng sắt mà cơ thể mình cần một cách chính xác, mẹ bầu nên được đánh giá và tư vấn bởi bác sĩ hoặc người có chuyên môn. 

Hướng dẫn bổ sung sắt cho bà bầu

Bà bầu nên bổ sung sắt vào tháng thứ mấy? Mẹ bầu uống sắt bao lâu thì ngưng? 

Theo khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới (WHO), phụ nữ ngay khi phát hiện có thai nên uống sắt mỗi ngày cho đến khi sau sinh một tháng.  Liều bổ sung là 60mg sắt kèm theo acid folic 400mcg mỗi ngày. Ngoài ra cũng nên sử dụng các thực phẩm bổ sung sắt, acid folic cho phụ nữ mang thai.

Với trường hơjp mẹ bầu bị thiếu máu do thiếu sắt, thông thường bà bầu sẽ cần  bổ sung 50-100 mg/ngày; thậm chí với các mẹ bị thiếu máu trầm trọng sẽ cần phải điều trị tại bệnh viện.

Thuốc sắt cho bà bầu nên uống khi nào trong ngày là hợp lý nhất?

Với các mẹ không có tiền sử bệnh dạ dày, có thể uống bất cứ lúc nào trong ngày, nhưng nên uống sau bữa ăn 2 tiếng. Ngược lại, với mẹ bầu bị đau dạ dày, nên uống sắt ngay sau hoặc trong bữa ăn nhé! 

Mẹ bầu nên uống loại sắt nào?

Mẹ bầu khi có nhu cầu bổ sung sắt sẽ cảm thấy khó khăn vì không biết lựa chọn bổ sung loại sắt nào.

Thông thường, thuốc bổ sung sắt cho mẹ bầu được chia ra làm 2 loại” sắt vô cơ (sắt sulfate) và sắt hữu cơ (sắt fumarate và sắt gluconate). So sánh 2 loại, sắt hữu cơ sx dễ hấp thu và hạn chế gây táo bón hơn sắt vô cơ.

Theo dạng sắt được bào chế được chia thành 3 loại: viên sắt, nước sắt và bột sắt. Với viên sắt thường dành cho cá nhân muốn bổ sung lượng sắt lớn, nước sắt sẽ dê hấp thu hơn viên sắt và đặc biệt là bột sắt, dễ dàng hấp thu, dễ uống và chứa hàm lượng sắt khá lớn. 

Mẹ bầu nên ăn loại thực phẩm nào để bổ sung sắt? 

Thịt là loại thực phẩm rất giàu sắt. 

Trung bình với 100g thịt lợn chứa khoảng 0,9 – 1,2 mg sắt; thịt bò có khoảng 2,6 – 3,0 mg sắt và thịt gà có khoảng 0,7 – 1,5 mg sắt. Giữ vị trí quán quân là cá, với 1 số loại cá chứa sắt rất cao như 100 gram cá mackerel có khoảng 1,0 – 2,5 mg sắt, 100 gram cá hồi có khoảng 0,5 – 1,5 mg sắt. 

Rau

Rau là một trong những lựa chọn được ưu tiên, vì sự lành tính của chúng. So với thịt, một số loại rau chứa nhiều sắt hơn hẳn so với thịt. 

Bao gồm rau cải xanh (1.5-2.5mg), rau chân vịt (1.7 – 2.5 mg), rau muống (0.5 – 1.0mg),… 

Hạt: Các loại hạt cũng là nguồn dinh dưỡng giàu sắt, được người ăn chay đặc biệt lựa chọn. Một số loại hạt không thể không kể đến là hạt hướng dương (5.3mg), hạt chia (4.6mg), hạt điều (6.7mg), hạt óc cho (5.8mg),…

*Lưu ý: tất cả con số trên được tính theo đơn vị mg/100g

Số liệu trên chỉ là tương đương, có thể khác nhau vì một số đặc điểm như gen/giống, cách chế biến,… 

Một số lưu ý khi bổ sung sắt cho mẹ bầu

 

Không phải tất cả lượng sắt bạn bổ sung từ thực phẩm hoặc từ thuốc sẽ được hấp thu hoàn toàn. Chỉ một lượng nhỏ khoảng 10-15% sắt được hấp thu mà thôi.

Chính vì vậy, lượng sắt cần cung cấp luôn được tính toán ở mức cao hơn nhu cầu thực tế của cơ thể. Phần sắt còn lại không được hấp thu sẽ được đào thải ra ngoài qua đường tiêu hóa. Đây cũng là nguyên nhân gây ra các tác dụng phụ mà mẹ bầu thường gặp như tiêu chảy hoặc táo bón, đi ngoài phân đen, chướng bụng, chán ăn… 

Nên uống viên sắt lúc bụng đói và uống kèm với các loại nước giàu vitamin C như nước cam, nước chanh… Uống sau ăn 1-2 giờ để cơ thể được hấp thụ sắt tốt nhất.

Không dùng thuốc sắt cùng thời điểm với sữa, canxi hay thực phẩm giàu canxi vì canxi làm cản trở khả năng hấp thụ sắt. Vì vậy, thời điểm uống canxi và sắt phải cách xa nhau.

Khhi uống viên bổ sung sắt, mẹ cần uống nhiều nước và ăn những thực phẩm giàu chất xơ để phòng ngừa táo bón.

Khi dùng thuốc cần tuân theo chỉ định của thầy thuốc, tránh bổ sung sắt quá liều lượng trong một thời gian dài có thể gây ra nguy cơ xơ gan, bệnh cơ tim… 

Vừa rồi là kiến thức về bổ sung sắt cho bà bầu. Mogn rằng qua bài viết này, mẹ bầu có thể hiểu hơn về vai trò của sắt và cách bổ sung sắt cụ thể. Chúc bạn thành công!

BÌNH LUẬN

BÀI VIẾT LIÊN QUAN